ฟ้อนปั่นฝ้าย

posted on 18 Feb 2010 21:27 by m4-9horwang

     ฟ้อนปั่นฝ้าย เป็นการฟ้อนแบบดั้งเดิมของช่างซอชายหญิงประกอบการขับซอตอน “ ลำบำ หรือระบำ ” (ซึ่งตรงกับภาษาภาคกลางว่า ทำนอง) ปั่นฝ้าย ซึ่งมีอยู่ในเขตจังหวัดน่าน แพร่และบริเวณใกล้เคียงเท่านั้น มักฟ้อนในขณะที่ช่างซอ(ร้อง) จบแต่ละท่อน แล้วทอดเสียงให้ช่างปี่หรือนักดนตรีบรรเลงรับท่าทางที่ฟ้อนเป็นการเลียนแบบ พฤติกรรมของชาวชนบท ปั่นฝ้าย ตีฝ้าย ปั่นไนฯ วง

 

ดนตรีที่ใช้บรรเลง 

    วงปี่ชุม ที่ใช้บรรเลงประกอบการขับซอนั่นเอง แต่ต่างกันที่เครื่องดนตรีบางชิ้น เพราะวงดนตรีที่ใช้บรรเลงประกอบการขับซอของจังหวัดน่าน แพร่ และบริเวณใกล้เคียงเท่านั้น มักใช้สะล้อกับซึงเป็นหลัก อาจมี “ ปี่ ” บ้างแต่ไม่มีทั้ง “ ชุม ” (คือ ๓ เล่มบ้าง ๔ เล่มบ้าง ๕ เล่มบ้าง) เหมือนวงซอในจังหวัดเชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง

     ทำนองเพลงซอปั่นฝ้ายและท่าฟ้อนซอปั่นฝ้ายนี้น่าจะเป็นต้นกำเนิดของฟ้อน สาวไหม เนื่องมาจากภาษาถิ่นล้านนาเรียกสิ่งที่ทำขึ้นเป็นเส้นโดยเฉพาะเส้นฝ้ายว่า ไหม (สำหรับไหมที่ได้จากรังไหมนั้นทั้งๆ มีระบุไว้ในธัมม์หรือคัมภีร์เรื่องนางอุทธรา ซึ่งคล้ายกับเรื่องปลาบู่ทองว่า การนำรังไหมมาต้มเพื่อกรอไหมนั้นมีบาป ทำให้นางอุทธราต้องถูกผลักลงในหม้อน้ำร้อน) ดังนั้น ชาวล้านนาจึงไม่นิยมใช้ไหมจากรังไหม

 การแต่งกาย

    สำหรับฟ้อนปั่นด้ายนั้น เป็นเครื่องแต่งกายชุดเดียวกับที่ใช้ในการขับซอ เพราะเป็นการฟ้อนโดยช่างซอชายหญิงเพื่อประกอบในการซอเท่านั้น

Comment

Comment:

Tweet